Aile içi Şiddet İhmal ve İstismar


Kişilerin belirli bakım ve ihtiyaçlarını karşılayan güven duygusu veren beden ve akıl sağlığını koruyan ve geliştiren birim olarak kabul edilen kurum 'aile' olarak adlandırdığımız kurumdur. Gelgelim aile kurumu büyük çoğunlukta her çeşit şiddetin beslendiği ve uygulandığı en birinci odak olarak görülmektedir.

istismarın ne olduğunu ve hangi durumların istismara girdiğini büyük çoğunluğumuz artan olaylardan sonra öğrendi diye düşünüyorum ve bunlara değinmekte fayda buluyorum.

Şiddet

Hayatlarının belli dönemlerinde kadınların %38'i en az bir defa eşi/sevgilisi tarafından şiddete maruz bırakılıyor. Erkeklerde bu oran kadınların 3'te 1'i kadardır. Aile içi şiddetin görülme sıkılığı bize gösteriyor ki durum oldukça vahim...

Şiddete maruz kalan her 10 kişiden 4'ü bunu kimseye anlatamamaktır. Anlatmama sebepleri arasında; utanma, çaresizlik, gidecek yeri olmama ve aile ve toplum tarafından yanlış algıları benimsemiş olma gözlemlenebilir.
 Kızını dövmeyen dizini döver. (TÜRKİYE)
 Dövülen kadın daha iyi bir zevce olacaktır. (KORE)
 Tanrı zevcesini dövenin rızkını arttırır.(RUSYA)
 Biz öküze ya da bir kadına kıyamamazlık etmeyin. (MYNMAR)
 Gonklar gibi kadınlarında düzenli olarak dövülmesi gerekir. (ABD)

Görüyoruz ki Türkiye dahil birçok ülkeden kadına şiddete yönelik atasözleri ve deyişler bulunuyor, yorumu size bırakıyorum.

Kimler şiddete maruz kalır?

  • Yaşlılar
  • Çocuklar
  • Eşler
  • Kadınlar
  • Erkekler
  • Hayvanlar!

Şiddetin Nedenleri?

Şiddet öfke kontrolü ile ilgili gibi görünse de aslında güç ve kontrolle ilgilidir.
  1. Biyolojik nedenler; saldırganlık duygusu beynimizin hipotalamus bölgesinin kontrolündedir. Fakat yapılan araştırmalara göre bu saldırganlık davranışlarından Y kromozomu sorumlu tutulmuştur. "Y" kromozomum var mazeretim var!Bazı akıl hastalıkları; gerçeklikten uzaklaşma, duygusal cevapların kaybı, sosyal ilişkilerin bozulması-şizofrenişüphe, kıskançlık, kendini beğenmişlik gibi duyguların olduğu -paranoid şizofreniAntisosyal kişilik bozukluklarıSorumsuz tepkici ve düşüncesiz hareket etmeVicdansızca ve suç niteliğinde davranışlar gösterme ve bunlardan haz alma tutumlarının sergilenmesi
  2. Psikolojik nedenler; ilk şiddet atağı eş için bir sürprizdir ve şiddet olarak algılanmaz. Arada derin ruhsal bağlar kurulmaya başlayınca ortaya çıkar sebebi ise duygusal baskıları ortadan kaldırmak, hayal kırıklıkları için bir çıkış yolu bulmak, kendi isteklerinin gerçekleşmesini garanti altına almak.     
  3. Sosyal nedenler; en önemli kaynak ailedir yani aile içinde öğrenilmiş olabilir. Toplum tarafında değer yargısı olarak kabul edilmesi(bahsedilen atasözleri vs), iletişim becerilerinin yetersizliği, bilinçsiz suçlamalar, duygu ve düşünceleri kışkırtıcı biçimde ifade etme, hatalı namus ahlak anlayışı, kapalı toplum, hızlı değişen topluma alışamama olarak gözlemlenebilir.
  4. Ekonomik nedenler; yoksulluk şartları, hayat karşısında şanssız olduğu hissi, hızlı ekonomik gelişim şiddeti azaltabilir.

Aile içi şiddeti ise 3 bölümde ele alacak olursak.

  1. Partnere yönelik şiddet  

  • Psikolojik ve duygusal istismar ; aşağılamak, akıl oyunları ile tahrik etmek, sırlarını başl-kalarına anlatmak, duyarsız davranmak yok saymak sessiz kalmak
  • Sözel şiddet; isim takmak, kritize etmek, alay etmek, küçük düşürmek, utandırmak
  • Kişisel eşyaların tahrip edilmesi; giysi-resim-mektup gibi eşyaları atmak yırtmak yakmak, evine veya arabasına zarar vermek
  • Tehdit,hiddet ve göz korkutma; bakışlarla-hareketlerle-ifadelerle veya bağırma yoluyla korkutmaya çalışmak, kırmak dökmek , tehlikeli bir ortamda partneri bırakmakla tehdit etmek, çocukları almak, intihar etmek , fiziksel şiddetle tehdit etmek
  • Kıskançlık, izolasyon, tahakküm etme, hürriyetini engelleme; sevgi belirtisi olarak kıskançlık kullanma, kiminle konuştuğunu nereye gittiğini kimi gördüğünü kontrol altında tutmaya çalışmak, çalışmasına izin vermemek, aktivitelere katılmasını engellemek , kendisini aldatmakla suçlamak
  • Erkek avantajının şiddet olarak kullanılması; bütün kararları kendisinin vermesi, kendi arkadaşları ile görüşüp partnerinin görüşmesine müsaade etmemesi, tartışma sırasında terk etmek, parasal işleri kontrol altına almak
  • Cinsel şiddet; istenmeyen veya rahatsız edici dokunma, hayır denmesine rağmen cinsel yaklaşımı sürdürme, cinsel ilişkiye zorlama, partneri cinsel obje olarak görme, (DİZİLERDE, REKLAMLARDA GÖRÜLEN GİBİ ASLINDA KADININ GÜZELLİĞİ ERKEĞİN ZEVKİNE GÖRE ŞEKİLLENİYOR)
  • Fiziksel şiddet; fiziksel yaralamalara veya korkutmaya yönelik eylemler, vurmak ,ısırmak, saçından sürüklemek, yakalamak, itmek, çekmek, tekmelemek
  • Artan istismarlar gösteriyor erkek egemen kültür annenin ve çocuğun yakasından bir türlü düşmez , kadın ikinci sınıf insan statüsündedir.
  • Kadına yakıştırılan 3 sıfat var ; ev kadınlığı-güzellik-annelik.


SENDE ; Para/çek/banka kartları-giyecekler- araba/ev anahtarları-Önemli telefon numaraları(aile,arkadaş,sığınma evi vb.) Çocuğun en sevdiği oyuncağı- kendisi ve çocuğu için ilaçları yanına alarak bundan kurtulmak için başlangıç yapabilirsin .😇    


 2. Çocuk istismarı ve ihmali

    Cinsel istismara maruz kalan çocukların
  • %30'u 2~5 yaş
  • %40'ı 6~10 yaş
  • kalan %30 ise 11~17 yaş aralığında iken
  • %96'sı erkek , %80'i ise yakınıdır.
Son 10 yılda ise %700 artarak rekora koşuyor !

Dünya'da bu oran %1~%10 , ülkemizde ise %10~%53 olarak nasıl bir durumda olduğumuzu bize göstermektedir ki bunlar bilinen verilerdir maruz kalan kişilerce veya çevre tarafından saklananlar cabası...

ÇOCUK İSTİSMARINDA RİSK FAKTÖRLERİ

Toplumsal ve kurumsal faktörler;

  • Yüksek suç oranı
  • Sosyal servislerin yokluğu/azlığı
  • Yüksek fakirlik oranı
  • Yüksek işsizlik oranı

Aileyle ilgili faktörler

  • Genç yaşta ebeveyn evliliği
  • Tek ebevenylik
  • Üvey anne/baba
  • Duygusal yetersizlik
  • Zayıf iletişim
  • Ailede ruhsal hastalık
  • Kendine saygı azlığı
  • Alkol-uyuşturucu bağımlılığı
  • Aile içi şiddet
  • İstenmeyen gebelik
  • Çok çocuklu aile 
  • Benimsenmeyen çocuk

Çocuklarla ilgili faktörler

  • Prematüre doğumla birlikte hastanede uzun süre kalan çocukta anne-çocuk bağının oluşamaması
  • Zihinsel/fiziksel yetersizlik
  • Hiperaktif huysuz çocuk
  • Doğum sonrası anneden uzun süre ayrı kalmak

NEDENLERİ?

  • Ailede çatışma, mutsuz evlilik, sözlü şiddet
  • Üvey anne/baba 
  • Aile içinde demokratik olmama
  • Ailenin yaşadığı ekonomik sıkıntı veya ani değişimler
  • Ailelerin toplumsal organizasyonlara kayıtsız kalması
  • Geleneksel aile yapısı ve fiziksel cezalandırılmalar.

Fiziksel istismar ; dövmek , incitmek, canını yakmak, hırpalamak, sakat bırakmak, delici kesici aletle yaralamak. 


Duygusal istismar ; tehdit, bağırmak, sevgi yoksunluğu- bilerek zarar verme (anne)


Cinsel istismar

Bir yetişkinin cinsel duygu ve isteklerini doyurmak amacıyla çocuğu bir araç olarak görmesi...
  • İstismarcının yaşı
  • Aile içindeki konumu sebebiyle mutlak itaat ve güven duymaları gerektiğini düşünerek başkasına anlatmazlar 
  • İstemeden o esnada herhangi bir şey hissettikleri için kendilerini suçlu görürler
  • İstismarcı tarafından tehdit edildikleri için anlatamazlar
  • Kimsenin ona inanmayacağından korkarlar

Şüphe uyandırması gereken durumlar;

  • yaralı çocuk
  • yeterli beslenemeyen çocuk
  • depresif çocuk
  • gelişim geriliği olan çocuk
  • eski/yeni yaralanmaların birlikte olması
  • yaralanmaların özellikleri(tırnak izi,yanık izi)
  • aile içi şiddet öyküsü
  • şiddeti uygulayanın kurbanı izole etme çalışmaları
  • sık sık meydana gelen kazalar
  • aksayan aşılar ve rutin sağlık kontrolleri
  • duygu-durum bozuklukları
  • içe kapanma
  • anksiyete
gibi durumların gözlenmesi halinde derhal yetişkin/öğretmen/rehber öğretmeni/sağlık personeli tarafından derhal yetkili bir kuruma başvurulmalıdır.

!!! 3 yaşındaki bir çocuk isitsmara uğradığını anlatıyorsa eğer gerçekten uğramıştır çünkü bu yaş çocukların cinsellik ile ilgili bilgileri yok denecek seviyede sınırlıdır söylediği şeyler ütopik değil mutlak doğrudur!!! 


Vaka 1.

İçine kapanma nedeniyle psikoloğa götürülen kız çocuğunun çizdiği resim sayesinde babası tarafıdna istismara uğradığı açığa çıkıyor.

  P: Neden diğer yataklar uzakta?
  Ç: Çünkü annem babam ve kardeşimin yatakları orada benimki ise televizyonun önünde
  P: Peki neden televizyon açık?
 Ç: Çünkü geceleri herkes uyuduktan sonra babam yanıma geliyor ve kimse sesimi duymasın diye televizyonun sesini açıyor...
 

Vaka 2.

Babaanne 6 ve 9 yaşındaki iki torununun öz anne ve üvey babaları tarafından  cinsel istismara uğradığı iddiası ile savcılığa başvuru yapıyor. İfadesinde üvey babası ve annesinin ilişkisi olduğunu söylediği iki adam tarafından cinsel istismara uğradıklarını ve aynı kişiler ve dayıları tarafından şarz kablosu ve oklava ile dövülerek abisi ile kendisine çok acı çektirdiklerini söylemiştir.
Olayla ilgili anne ise, çocuklarımın babaannelerinin dolduruşuna gelerek yalan beyan verdiklerini düşünüyorum ve beraatimi istiyorum derken üvey baba da aynı beyanda bulundu.
Mahkeme ise ne karar verdi biliyor musunuz? 
-tabi ki anne ve üvey babaya beraat!..

  3.Yaşlılara yönelik şiddet 

  • Ekonomik şiddet; parasının gasp edilmesi ve kullanılması
  • Eşyaların gasp edilmesi; mal varlıklarının izni olmadan alınması veya kullanılması
  • Duygusal şiddet; sözle küçük düşürme, olanaklardan yoksun bırakma, haklarının yok sayılması
  • Fiziksel şiddet, dövülmesi , cinsel taciz veya tecavüz aç bırakmak.
Yorumlar